– managen, coachen en verbeteren –
Spreuk van het moment
Follow me on Twitter
Blog Archief

NoReSt Blog

Klantbediening in de toekomst

droom

Dankzij de technologische ontwikkelingen verandert de manier waarop de klant zaken met ons doet. Negen tot vijf vervaagt langzaam en steeds meer is de verwachting “anytime anywhere”. Beeldbellen is al realiteit. Chatten wordt steeds normaler. E-mail is volledig ingeburgerd. Ook dankzij smartphone, tablet en snel mobiel internet, is “plaats” steeds minder belangrijk.

Traditionele organisaties worstelen nog met invulling geven aan deze veranderingen. Structuren zijn nog volledig geënt op openstellingstijden, controleren, schema’s, vergaderingen, bila’s, noem maar op. Dus deze ontwikkelingen raken niet alleen de werknemer, maar ook de werkgever.

 

  • Beantwoorden we straks zakelijke mail onder het boodschappen doen of als we bij familie op bezoek zijn?
  • Zijn we 24 / 7 / 365 bereikbaar?
  • Werken we thuis, onderweg, op vakantie én op kantoor?
  • Durven we te vertrouwen op output?
  • Gaat overleg virtueel?
  • Of schaffen we dat volledig af en checken alleen nog maar of de huidige inspanningen een hoge klanttevredenheid opleveren, of dat we ergens moeten aanpassen?
  • Bestaan er straks nog wel grote bedrijven, of vallen we uit elkaar in kleine units met eigen rol en verantwoordelijkheid?
  • En wie betaalt wie dan waarvoor?

Zeker is, dat niets meer zeker is. Niets blijft hetzelfde, “the only constant is change”. En het zal steeds meer de klant zijn die bepaalt. Niet alleen tijdstip of kanaal, maar misschien zelfs wel voorwaarden, ontwerp, materiaal, gebruiksspecificaties noem maar op. Want ook dit soort dingen wordt dankzij allerhande vergelijkingssites steeds transparanter.

En toch. Voor een substantieel deel van de mensen is die virtuele wereld ook complex en ondoorgrondelijk. We zijn nou eenmaal niet allemaal in staat om alles om ons heen te doorgronden. Zo veel keuze mogelijkheden dat er keuzestress ontstaat. Het zicht op de juiste oplossing verdwijnt.
Onderscheiden kan dan juist weer met het (traditionele) persoonlijke advies. Goed luisteren, horen wat niet gezegd wordt, begrijpen en adviseren. Een stuk comfort bieden welk dan meer dan welkom is.

Dé waarheid bestaat niet, dé oplossing ook niet. Het blijft een kwestie van luisteren, observeren, proberen en bijstellen. En al die veranderingen geven ook weer ruimte voor nieuwe oplossingen, nieuwe kansen, nieuwe modellen.

Maar wie stug doorgaat op oude patronen, zal sneller door de tijd worden ingehaald dan we gisteren nog voor mogelijk hielden…

Ondernemerschap?

ondernemerschap

Ondernemerschap staat weer wat meer in de belangstelling. Voor een deel van de beroepsbevolking noodgedwongen, ze kunnen nergens een vaste baan bemachtigen en zien dit als een stap om aan die vervelende uitkeringssituatie te ontsnappen. Soms veroorzaakt omdat de werkgever liever kiest voor flexibiliteit en dat op deze manier creëert.
Een deel kiest er ook weloverwogen voor. Met soms naïeve wensen omtrent meer vrijheid of meer geld. Wat bepaald niet vanzelfsprekend is. Of omdat men zo verwacht meer (en sneller) te leren. Wat het onderdeel maakt van de Maslow piramide. Wat ook niet vanzelfsprekend is. Immers, vaak word je om specifieke kennis ingehuurd. Tijd is geld, externen lijken duur, dus er moet snel resultaat geboekt worden…

In diverse ondernemingen zie je de wens naar meer ondernemerschap onder de medewerkers ook toenemen. Men is op zoek naar zelfstandigheid, durf en initiatief. Dit zou je kunnen koppelen aan creativiteit, en die is vaak nodig om bestaande patronen te doorbreken. Want dat er links en rechts druk op de resultaten, en dus de toekomst staat, is een eufemisme.

Wat daarbij soms onvoldoende word onderkend is dat er een verschil is tussen ondernemend zijn en ondernemerschap. En ik zie dat waar gepraat word over ondernemerschap, vaak ondernemend gedrag gezocht word. Het is veel directies een gruwel als men de controle uit handen moet geven. Want dat maakt verantwoording naar de toezichthouder afleggen een stuk ingewikkelder. En met het fenomeen dat links en rechts meer aandacht lijkt te bestaan voor het succes van vandaag in plaats van het succes op lange termijn, is dat in sterke contradictie.

Dus we zijn wel op zoek naar ondernemende mensen, maar wel graag binnen de kaders blijven kleuren. Lef en authenticiteit is prima, maar het moet wel passen binnen de heersende cultuur van regeltjes en controles. Echte vrije denkers worden daar niet gelukkig van denk ik, dus je kunt je afvragen hoeveel succes in het verschiet ligt.

Toch een paar tips:

  • Als je om inbreng vraagt, doe er dan ook iets mee. Als je er voor kiest om er niets mee te doen, leg dan op zijn minst uit waarom
  • Zorg voor een veilige werk omgeving. Fouten maken moet mogen, maar er van leren moet
  • Organiseer en accepteer tegenspraak. Ja-knikkers helpen niet om te verbeteren
  • Ben duidelijk over ieders rol in het geheel en over wat je verwacht van de ander
  • En als je ontevreden bent, leg dan uit waarom en help de ander
  • Beloon succes, op zijn minst met aandacht

En in dit kader is het altijd handig om het verschil tussen leiden en managen ook scherp te hebben…

Verwachtingen Managen

verwachtingen

Waarom is verwachtingen managen nou eigenlijk zo moeilijk? Jij hebt er toch ook een hekel aan als iemand niet nakomt wat ie beloofd? Durven we niet te zeggen wat we nodig hebben om iets op een bepaald moment in te leveren? Kunnen we gewoon slecht inschatten wat haalbaar is? Doen we maar wat en hopen we het er het beste van?

In een commercieel bedrijf (of eigenlijk in alle omstandigheden) zou het toch netjes staan als je helder kunt zijn over wat je klant of collega van je mag verwachten. “De levertijd is 3 dagen meneer”. Lijkt mij simpel. Maar om me heen zie ik nogal eens chaos en verwarring.

Zomaar enkele oplossingen:

  • Ben duidelijk over het begin punt. Als je specifieke details nodig hebt om aan de slag te kunnen geef die dan aan voor je af spreekt wanneer je levert
  • Begin pas als aan alle vereisten is voldaan. Half werk of meerdere keren starten is gewoon niet efficiënt en alleen als je continu kwaliteit levert zijn je klanten tevreden en komen ze terug
  • Plan wanneer je begint en wanneer je klaar moet zijn
  • Hou in je agenda rekening met onverwachte zaken. Alle uren afblokken heeft geen zin. Je dag loopt nooit 100% zoals gedacht
  • Gun jezelf een beetje marge. Een Engels spreekwoord zegt “under promise and over deliver”. Kortom denk je aan woensdag, spreek af vrijdag en verras je klant
  • Geef tijdig aan als het je toch onverhoopt niet lukt. Eerlijkheid wordt beter gewaardeerd dan om de hete brij heen draaien. Realiseer je dat communicatie voor meer dan 90% non-verbaal is. Wie houdt wie dan voor de gek?
  • Leer van wat er fout gaat en pas aan. Praat er met je team over en laat mensen meedenken over oplossingen. Help ze om duidelijk af te spreken wat er gaat gebeuren.

 

Ik spreek de verwachting uit dat je hiermee klantverwachtingen kunt waarmaken. En oh ja, mocht je nog meer tips hebben, reageer via de comments!

Succes!

Vertrouwen, de lerende organisatie

vertrouwen

In veel bedrijven heerst het credo “vertrouwen is goed, maar controle is beter”. En er zijn absoluut zaken waarbij dat een handig en fail-safe uitgangspunt is. Zo denk ik dan bijvoorbeeld aan cijfers, of ze nou verantwoordend of sturend zijn. Of aan het werken conform processen. In bedrijven waar met machines geproduceerd word, maar ook in een kantooromgeving, kan daar een lerende werking van uitgaan en veel ellende worden voorkomen door stevig de lijnen uit te zetten en het opvolgen daarvan te automatiseren. Dat laatste is veelal een kwestie van blijven herhalen.

Maar als het gaat om de omgang met elkaar, vind ik een nuancering toch wel belangrijk. Hoeveel van jullie hanteren het principe dat vertrouwen verdiend moet worden? Eerst bewijzen dat men geschikt is en uit het goede hout gesneden? Dat men in staat is te leren?

En daar wringt voor mij toch wel een beetje de schoen. Hoe moeilijk soms ook, ik denk dat je moet beginnen met vertrouwen geven. Zeker in een organisatie die iets te leren heeft (lees: moet veranderen om te overleven) is angst dodelijk voor het resultaat. Niemand loopt een stap extra, maar maakt zich juist zo klein mogelijk om maar niet op te vallen. Niet echt iets wat helpt om in de vooruit te komen.
En natuurlijk, als het jouw hoofd op het hakblok is, is dat gewoon super lastig. Maar ik zie steeds maar weer bewezen worden dat om resultaat te krijgen, je ervan uit moet gaan, tot in het diepst van je vezels, dat je mensen het kunnen. En accepteren dat het niet altijd goed gaat. Maar dat zien, bespreken en oplossen. De veiligheid die dat geeft zorgt bijna automatisch voor een vliegwiel effect!

Let op, dit is nadrukkelijk geen aanbeveling om maar alles met de mantel der liefde te bedekken. Integendeel, datgene wat goed en niet goed gaat met elkaar bespreken is juist erg belangrijk. De setting waarin dat gebeurt, en de snelheid (kort-cyclisch dus) bepalen wel veel van het uiteindelijke resultaat. Men moet bij wijze van spreken met volle overtuiging op de bek durven gaan, wetende dat er altijd gelegenheid is om er van te leren en door te gaan.

En wil of kan iemand daar niet in mee, dan wordt dat ook duidelijk bij beide partijen en kan er sneller en vloeiender naar een betere stoel gezocht worden. Desnoods buiten je bedrijf. Ook dat is professioneel!

Deel je ervaringen gerust via de comments…

Frustratie

frustratieSoms heb je dat wel eens. Het zit tegen, je directeur snapt er niets van, je werk lukt niet zoals je wil, een nieuwe blog schrijven lukt niet want je hebt geen inspiratie, etc. Met als resultaat dat de emoties oplopen en je gefrustreerd raakt. Want daar zijn we het wel over eens, als je belemmert word je verwachtingen, behoeften of doel te verwezenlijken, dan gaan emoties opspelen. En dat kan zich uiten in agressie, of juist apathie, afhankelijk van je persoonlijkheid en je invloed op je omgeving.

En misschien ligt in daar ook wel een sleutel naar een oplossing. Wat betreft persoonlijkheid, accepteer wat je niet kunt veranderen of verander wat je niet kunt accepteren. Maar er zijn altijd andere wegen te vinden, ook al liggen ze soms niet zo voor de hand. Niet opgeven dus, maar op zoek naar oplossingen. Je zou de eerste niet zijn die met een werelds idee op de proppen komt, wat voortkomt uit frustratie over iets. En natuurlijk is het soms ook gewoon lekker om even stoom af te blazen, lekker feesten in de kroeg, een stevige wandeling, een ontspannend muziekje. Of gewoon een potje zeuren met iemand die je vertrouwt, Heerlijk.
Maar ook gewoon zakelijk communiceren, ideeën zaaien, medestanders zoeken, confronteren. Allemaal manieren om jezelf weer op weg te krijgen en de omstandigheden te veranderen.

Want tja, in die frustratie blijven hangen zorgt er alleen maar voor dat je ziek wordt, en dan ben je nog verder van huis. Zo, dit lucht op, dus nu door! 🙂

 

Inspirerend veranderen

leiderschapsknopHet zal iedereen duidelijk zijn dat de tijden veranderen. Inmiddels best een dooddoener. Toch blijft het frappant dat het vaak verdomde lastig blijkt om als onderneming de goede dingen te (gaan) doen. Alhoewel dat in tijden van voorspoed ook het geval kan zijn natuurlijk.
Op deze plaats heb ik het al eens eerder gehad over het verschil tussen managen en leiden. En veranderingen moeten echt geleid worden. Een bekende richtlijn is afkomstig van John P. Kotter. In zijn boek hierover onderscheid hij acht fases in het proces van veranderen:

1. Urgentiebesef vestigen
2. Leidende coalitie vormen
3. Visie en strategie ontwikkelen
4. Veranderingsvisie communiceren
5. Breed draagvlak voor de verandering creëren
6. Korte termijn successen genereren
7. Verbeteringen consolideren en meer verandering tot stand brengen
8. Nieuwe benaderingen verankeren in de cultuur.

Laat ik er nog eens wat zaken uit de praktijk bijhalen:

Als de (onbewuste) toon is dat het allemaal wel meevalt, dan zal bijsturen een lastige worden. Daar wil ik aan toevoegen dat urgentie in elke vezel van het bedrijf voelbaar moet worden. Alleen samen verzet je de bakens voorgoed. Daarbij moet sprake zijn van een stevige ambitie, maar ook van tussentijds haalbare doelen waarbij succes gevierd kan worden. En aangezien elke onderneming altijd het belang van de klant voor ogen heeft (?) kan het geen kwaad om de ervaringen van de klant scherp in beeld te hebben en te houden. Vaak geweldig leerzaam.

Zo´n leidende coalitie moet credibility hebben. De reputatie is belangrijk, evenals voorbeeld gedrag en deskundigheid. En moet ook échte leiders bevatten, mensen die bewezen hebben veranderingen te kunnen aanjagen. Maar ook managers die processen kunnen beheersen.

Voor de visie zijn hoofd en hart belangrijk. Leiderschap creëert visie, een perspectief waarvan je zegt “ ja, daar ga ik voor!”. Management zorgt voor plannen, ijkpunten, piketpaaltjes en schema´s. Belangrijk is ook dat een visie richting geeft, maar ook ruimte laat. Voor individueel initiatief, of voor deelaanpassingen als de werkelijkheid toch weerbarstiger blijkt.

Volgende punt is het KIS principe, keep it simple! Als je het in 3 woorden kunt zeggen, doe dat dan! Dikke boekwerken leest niemand en inspireren niet. Verder moet gedrag altijd passen bij wat je van je mensen vraagt. Inconsistentie in voorbeelden is dodelijk voor het resultaat. In dit kader zie ik ook vaak dat de interne organisatie onnodig ingewikkeld gemaakt wordt. En dat er te weinig ruimte wordt gemaakt om medewerkers op dat kwaliteitsniveau te krijgen wat nodig is om soepel hun werk te kunnen doen. Waarbij je niet moet schromen om met name leidinggevenden die ondermijnen hard aan te pakken.

Om nog even door te gaan op de relatie tussen leiderschap en management:

  • Zwak leiderschap in combinatie met zwak management:  Veranderingsprojecten leiden tot niets; verspilde energie.
  • Sterk leiderschap in combinatie met zwak management: Veranderingsprojecten kunnen een tijdlang succesvol zijn, maar mislukken vaak wanneer korte termijn resultaten onberekenbaar worden; en dat worden ze.
  • Zwak leiderschap in combinatie met sterk management: Korte termijn resultaten zijn mogelijk; het echte veranderingsproces komt moeilijk van de grond; lange termijn verandering komt zelden tot stand.
  • Sterk leiderschap in combinatie met sterk management: Dé voorwaarden voor geslaagde transformatieprojecten.

Bij het vieren van successen moet je er wel op letten dat deze niet alleen een bijdrage leveren aan het gewenste doel, maar dat ze ook zichtbaar en onweerlegbaar zijn. Dat zorgt voor een vliegwieleffect. En de verantwoordelijkheid langzaamaan steeds dieper in de organisatie leggen draagt ook bij aan het borgen van de gewenste veranderingen.

Tot slot, laat het verleden zijn waarde behouden. Noodzakelijk veranderen wil niet altijd zeggen dat men er in het verleden niets van bakte. Alleen, voor de toekomstbestendigheid is het goed om je te blijven realiseren dat stilstaan achteruitgaan betekent. Maar ook dat in het verleden blijven hangen betekent dat je afscheid van elkaar gaat nemen.

Over afscheid gesproken, 2013 nadert zijn einde. Ik wens iedereen prettige feestdagen. Hou het leuk en de allerbeste wensen voor 2014.

Tot dan!

NoReSt-kerst

Advies geven? Stel een vraag!

advies

Laten we eerlijk zijn, diep van binnen vinden we het allemaal prachtig om een ander advies te geven. Dat geeft toch gewoon een lekker gevoel? We zijn nodig, onze kennis doet er toe, je helpt een ander, en ga zo maar door.

 

Maar soms doen we diegene die advies nodig heeft daarmee te kort. Want zou het niet beter zijn als die ander tot denken word aangezet? Zoals het oude spreekwoord al zegt: “deel geen voedsel uit, maar leer de mensen om te vissen” (vrij vertaald). Een vraag met de oplossing beantwoorden kan vanzelfsprekend soms erg effectief zijn. Men kan direct door. Maar het maakt ook lui, “als ik het niet weet, dan vraag ik het gewoon aan hem”. Op die manier worden anderen wel heel afhankelijk en naar mijn mening is dat geen sleutel tot succes. En behoor jij tot diegenen die graag onmisbaar zijn, veel succes, je gaat het nog nodig hebben…

 

Bij kennis kwesties kan het mensen veel zelfstandiger maken als ze leren zoeken. In handleidingen of procedures, met Google, of zelfs via YouTube. We kunnen immers niet alles paraat houden. Dus weten waar je antwoorden kunt vinden is erg belangrijk. En dankzij internet is de wereld inmiddels heel klein, en dat is  verdraaid handig!
Bij persoonlijke vragen weet iedereen het antwoord vaak wel. Alleen zit het soms diep weg gestopt. Dan kan een prikkelende vraag een probaat middel zijn om de keuze te maken. Een van mijn favorieten is in dat geval: “ wat zou jij je beste vriend(in) in zo´n geval adviseren? … En als je dat nou zelf dan eens deed?”

 

Vaak zie je dat advies geven veel gemakkelijker is dan het zelf opvolgen. Maar we hebben zoveel in ons wat we kunnen gebruiken. We moeten er alleen mee leren werken en er op durven vertrouwen. Wat een leerproces op zichzelf is.
En dat is het mooie van processen als dit. Zoals Einstein al zei “a mind stretched out of its boundaries, can never return to its original dimensions”. Dus bedwing die drang om te antwoorden en stel eerst een vraag. Wie weet welke verdieping je weet te raken. En daar groei je niet alleen zelf van, maar de ander ook. En als het voor Einstein werkt…

 

Veranderingen Managen

veranderingenHet zal jullie waarschijnlijk ook wel opgevallen zijn; we zitten in een crisis. Economisch dan. Wat zich helaas ook regelmatig doorvertaald naar persoonlijk, maar dat is een ander verhaal. En bij een crisis zien we dat bij veel bedrijven de bomen niet meer tot in de hemel groeien. Dat de bakens verzet moeten worden. Dat een nieuwe koers moet worden ingezet. Kortom, er moet worden “veranderd”. Op deze pagina’s heb ik het daar al eens eerder over gehad. Maar aangezien het onderwerp er alleen maar actueler op lijkt te worden, en veel mensen het verschil tussen leiden en managen nog altijd niet zien, besteed ik er graag nog eens wat aandacht aan.

Kotter geeft in zijn boek Leiderschap bij Verandering aan dat succesvol veranderen in acht fasen komt:

  1. een gevoel van urgentie tot stand brengen
  2. de leidende coalitie creëren
  3. een visie en een strategie ontwikkelen
  4. de veranderingsvisie communiceren
  5. actie op brede basis door middel van empowerment
  6. korte-termijn successen genereren
  7. verbetering consolideren en meer verandering tot stand brengen
  8. nieuwe benaderingen in de organisatiecultuur verankeren

Zonder zijn werk hier helemaal te herhalen (lees het boek) een paar opmerkingen. Allereerst dat gevoel van urgentie (in management speak “sense of urgency”). Volgens mij wordt er te vaak en te snel gedacht dat iedereen wel snapt dat een verandering noodzaak is. Nee beste mensen, al lijkt het nog zo vanzelfsprekend, spreek het uit!

Wat me direct bij een ander punt brengt (fase 4) COMMUNICEER. En dat kun je niet vaak genoeg herhalen. Ben eerlijk. Ben duidelijk. Zeg wat besloten is, of wat nog onderwerp van discussie is. Herhaal waarom, hoe, wie wat waar en wanneer. Voor mijn part elke dag. Zeg wat je doet (en doe wat je zegt). Maar blijf communiceren. Ja ik weet ook wel dat je het nooit goed doet voor iedereen. Maar vertrek wel altijd vanuit die intentie!

Voor nu een laatste punt aangaande die korte termijn successen. Laat ze alstublieft wel relateren aan je langere termijn doel. Een brandje blussen en daar de loftrompet over afsteken, nou nee. Dan verwordt het al snel tot een wedstrijdje zelfverheerlijking en dat heeft helemaal niks met het managen van veranderingen te maken. En ook niet met leiderschap trouwens. Al denken de zonnekoningen onder ons daar wellicht anders over.

Tot slot; had ik al gezegd dat je de boodschap niet vaak genoeg kunt herhalen?…

Lezen

lezenHet lijkt al een tijdje behoorlijk stil hier op deze plek. Maar schijn bedriegt want gelukkig is het gewoon erg druk. Niet alleen met opdrachten, maar ook met muziek, ook een activiteit (en zeker niet onbelangrijk).

Maar goed, ik realiseerde me opeens dat er van lezen weinig komt het laatste jaar. Althans, natuurlijk wel kranten en diverse tijdschriften, maar weinig boeken. En dat is aan de ene kant wel jammer. Als kleine jongen vond ik het al machtig om te lezen over Arendsoog, of over de mythen van de oude Grieken of uit het Angel Saksische repertoire, zoals Grendel. Een goed verhaal zuigt je als het ware in een andere wereld, heerlijk. Een andere “guilty pleasure” zijn strips. Schaam me niet om te zeggen dat ik er nog steeds af en toe een lees.

Later verandert dat een beetje. Natuurlijk wat ontspanning op zijn tijd is altijd belangrijk (en niet alleen op vakantie), maar een boek kan ook op andere manier een bijdrage leveren. En dan op andere manieren als het ophogen van je computer monitor…
Zo herinner ik me de “Dagboeken van Etty Hillesum”. De kracht van positief denken, ook in bijzonder moeilijke omstandigheden is wel eens  goed voor je perspectief. Maar ook fictie als “Bidden wij voor Owen Meany” van John Irving of “De slinger van Foucault” van Umberto Eco zijn van die boeken die iets met je doen. Zo mooi als iemand dat met woorden voor elkaar krijgt toch? En een beetje humor is ook nooit weg. Een Tom Sharpe of Terry Pratchett zorgen regelmatig voor heftige lachsalvo’s.

En laat ik zeker niet vergeten om ook de aandacht te vestigen op theorie. Zoals bekend niet om een versimpeld beeld van de werkelijkheid om ons heen te creëren, maar wel als hulpmiddel. Niet alleen de 7 Habits van Stephen Covey, Strategische Marketingplanning van Alsem, of het uitdiepen van de PDCA van Demming. Dan lees je iets en je denkt, “oh zo zit dat”. Met dat extra bewustzijn wordt je dan weer wat effectiever.
En soms moet je ook eens iets lezen waar je het niet mee eens bent. Gewoon om je kijk op zaken scherp te houden. Of juist om te ontdekken dat er meer onder de zon is.
Zo’n ontdekking kan je niet alleen dagen bezig houden, maar je ook een enorme boost geven.

Nou, ik ga gauw op zoek naar mijn stapel ongelezen boeken, het kriebelt weer.

 

PS: Mocht de muziek je interesseren, check dan bijvoorbeeld  www.forestfield.nl of www.chinawhite.nl

Voor de optimisten (of als je er een wilt worden)…

OptimismeZo, met de crisis die maar blijft voortduren en alle ellende die dagelijks over ons wordt uitgestort via radio en televisie (en dan heb ik het niet alleen over al die “reality” meuk), wordt het zo onderhand wel eens tijd voor een ander geluid. En nee, daar wil ik niemand mee te kort doen die het nu moeilijk heeft. Omdat ie geen baan heeft en geen werk kan vinden, of omdat de klanten wegblijven, of welke reden dan ook.

Maar een positieve instelling draagt wel bij. Het is niet voor niets dat iemand als Colin Powell zegt “perpetual optimism is a force multiplier”. Het blijkt ook dat optimisten meer bereiken. Niet omdat ze beter of slimmer zijn, maar omdat ze het langer volhouden. Ze geloven immers altijd in een kans van slagen. Dat doel kan bereikt worden, als je er maar hard aan blijft werken. Tegenslag is daarbij onderdeel van het spel, waar een pessimist het vaak als een bevestiging ziet.

Van oudsher is optimisme het geloof in de beste van alle mogelijke werelden te leven. Het kan echter geen kwaad om een helpende hand toe te steken, het leven is wat je er van maakt. Dus de optimist onderkent het probleem, en gaat aan de slag met een mogelijke oplossing, Niet afwachten of uitstellen, maar hupsakee, aan de slag! Door het doen ontstaan nieuwe ervaringen, blijf je leren en verbeteren. En dan komen nieuwe kansen ook wel weer voorbij.

En vooruit, sommige zeggen dat een optimist een pessimist is die het niet begrepen heeft. Maar of je nu gelooft dat je het kunt, of gelooft dat je het niet kunt: je hebt gelijk.

Maak je keuze zou ik zeggen…